Belgrad'daki zirvede,
Başbakan Erdoğan'ın ‘‘Sırbistan-Karadağ modeli’’ önerisini Yunanistan
Başbakanı Simitis reddetti. Simitis'in bu öneriyi reddetmesi, AB kriterleri
açısından çifte standart oluşturuyor.
Başbakan
Erdoğan'ın Belgrad'daki zirve sırasında Yunanistan Başbakanı Simitis'e Kıbrıs
için ‘‘Sırbistan-Karadağ modeli’’ni önerdiği ortaya çıktı. Simitis öneriyi
reddetti. Simitis'in bu öneriyi reddetmesi AB kriterleri açısından çifte
standart oluşturuyor. Çünkü bu model AB tarafından empoze edilmişti.
Kıbrıslı
Rumların ‘‘Kıbrıs Cumhuriyeti’’ adı altında AB'ye alınmasını önlemeye çalışan
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Belgrad'daki zirve sırasında Yunanistan
Başbakanı Kostas Simitis'e yaptığı gizli teklif ortaya çıktı. Erdoğan,
Simitis'e üç teklif götürdü. Erdoğan'ın ilk teklifi, üç garantör devletle
Kıbrıs Türk ve Rum liderleri arasında beşli zirve yapılması yolundaydı.
Ardından KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın Maraş'ın Rumlara iadesi karşılığında
ekonomik ambargonun kaldırılması yolundaki teklifini hatırlattı. Simitis, bu
iki teklifi de reddedip BM çatısı altında müzakerelerde ısrar edince, Erdoğan
‘‘Bakın ne Annan, ne de Alvaro de Soto Kıbrıs sorununu ikimizden daha iyi
biliyor. Kıbrıs sorununu ikimiz çözmeliyiz’’ dedi. Simitis, bunun üzerine
yine sorunun BM çerçevesinde çözülmesinde ısrar etti. Erdoğan ise ‘‘Ama,
BM'nin artık sözüne güvenilmez olduğunu görmüyor musunuz?’’ diye konuştu.
Erdoğan, Simitis'in tavrında hiçbir değişiklik olmadığını görünce de son bir
teklif yaptı ve ‘‘Gelin Sırbistan-Karadağ modelini Kıbrıs'ta uygulayalım’’
dedi.
Ancak 16 Nisanda Kıbrıs Rum Yönetimi'ni ‘‘Kıbrıs Cumhuriyeti’’ adı altında
AB'ye sokmaya hazırlanan Simitis, AB'nin yarattığı Sırbistan-Karadağ modelinin
Kıbrıs'ta uygulanmasını reddetti. Simitis'in tavrı büyük bir hayal kırıklığı
yarattı, çünkü Yunanistan Başbakanı, üç yıldır Kıbrıs'ta barış istediğini ve
Türkiye'nin AB üyeliğini desteklediğini söylüyor. Simitis, Belgrad'da ise
adada Rumların hakimiyetinde bir çözümü empoze etmek istediğini göstermiş
oldu.
SIRBİSTAN-KARADAĞ MODELİ NEDİR
Erdoğan'ın teklif ettiği Sırbistan-Karadağ modeli aynen Kıbrıs'taki duruma
benziyor. 600 bin nüfuslu Karadağ, uzun süredir 10 milyonluk Sırbistan'dan
ayrılmak istiyor. AB ise eski Yugoslavya'dan geri kalan Sırbistan ve
Karadağ'ın parçalanmasını önlemek için bir formül buldu. Kurulan yeni
devleti, 4 Şubat 2003'te Sırbistan ve Karadağ parlamentoları onaylandı.
Böylece Yugoslavya tarihe karıştı yerine Sırbistan-Karadağ Cumhuriyeti
kuruldu. Yeni cumhuriyetin yetkileri ve işleyişi ise şöyle:
10 milyonluk Sırbistan'la 600 bin nüfuslu Karadağ arasında eşitlik kabul
edildi.
İki federal devlet içişlerinde tamamen serbest bırakıldı. Ayrı parlamentoları
ve başbakanları ve hükümetleri kuruldu.
Sırbistan-Karadağ'ın uluslararası düzeyde ve AB'de temsili için 5 koordinatör
bakanlık oluşturuldu. Dışişleri, savunma, ekonomi, Avrupa Birliği, insan
hakları ve azınlıklar bakanlarına koordinasyon görevi verildi. Bakanların
icra yetkisi olmayacak.
Sırbistan-Karadağ Cumhuriyeti için 3 yıllık geçiş dönemi tanındı.
