22. FASIL "BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU"

Faslın Kapsamı

Bölgesel Politika, temel olarak bölgeler arasındaki sosyo-ekonomik farklılıkların azaltılmasına yönelik bütün çalışmaları kapsamaktadır. Yapısal Araçların Koordinasyonu, AB'nin finansal aracı olan Yapısal Fonlara ilişkin genel hükümleri içeren çerçeve tüzük ve bu çerçeve tüzüğe bağlı olarak her bir yapısal fonu konu alan tüzüklerin uygulanması ve fonların kullanımına yönelik mekanizmanın oluşturulması çalışmalarını kapsamaktadır. Üyelikle birlikte kullanılması mümkün olacak bu fonların uygulanabilmesine yönelik; alan organizasyonu, programlama, izleme ve değerlendirme, mali yönetim ve kontrol konularında düzenleyici tüzükler ile müktesebat tamamlanmaktadır. Bu alandaki Yapısal Fonlara ilişkin tüzükler aşağıda verilmiştir ;

- Uyum Fonu (Cohesion Fund, No. 1084/2006)
- Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu (ERDF-European Regional Development Fund-No. 1080/2006)
- Avrupa Sosyal Fonu (ESF-European Social Fund-No 1081/2006)
- Uyum Fonu, Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu ve Avrupa Sosyal Fonuna ilişkin Genel Hükümler (General Regulation, No. 1083/2006)
- Avrupa Birliği Yerel İşbirliği Avrupa Gruplaşması (EGTC-European Grouping for Territorial Cooperation-No. 1082/2006)
- Katılım Öncesi Mali Araç (IPA-Instrument for Pre-Accession-No. 1085/2006)
- Katılım Öncesi Mali Araç Uygulama Tüzüğü (IPA Implementing Regulation, No. 718/2007)

-Katılım Öncesi Mali Araç Uygulama Tüzüğü -Tadil edilmiş- (IPA Implementing Regulation, No.80/2010, amending EC No_718_2007)

Bu fasılda doğrudan mevzuatın uyumlaştırılması beklenmemektedir. Ancak söz konusu tüzüklerde yer verilen prensipler ve mekanizmalar doğrultusunda Yapısal Fonların etkin bir şekilde kullanılmasını temin edecek idari ve hukuki düzenlemelerin yapılması öngörülmektedir.

Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA-Instrument for Pre-Accession), AB'nin içlerinde Türkiye'nin de olduğu Birliğe aday ülkeleri için geliştirdiği ve şimdiye kadar sağladığı mali yardımları tek bir çatı altında topladığı bir finansal mekanizmasıdır. IPA 2007-2013 mali dönemini kapsamaktadır ve bu süreçteki temel amaç ülkenin üyelikle birlikte Yapısal Fonları kullanma konumuna geleceği zamana kadarki geçiş döneminde gerekli idari ve kurumsal yapının oluşturulmasıdır. IPA toplam 5 bileşen kapsamında uygulanacak olup, IPA'nın 3. (Bölgesel Kalkınma) ve 4. (İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi) bileşenleri bu fasıl kapsamında değerlendirilmektedir.

AB'nin Bölgesel Politikası

Avrupa Birliği, üye ülkeleri arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar ve ülkelerin kendi bölgeleri arasındaki dengesizliklerin azaltılması ile sosyo-ekonomik entegrasyon ve uyumu sağlamak için"Bölgesel Politika" geliştirme ihtiyacı duymuştur. Ekonomik ve siyasi bütünleşme amacı çerçevesinde AB kuruluşundan itibaren bir dizi ortak politika oluşturmuştur. AB Bölgesel Politikası da bölgeler arası farklılıkları gidererek kalkınmanın yaygınlaşması amacıyla 1975 Roma Antlaşması'ndan itibaren Birliğin gündemine gelmiş bir ortak politikadır.

Son genişlemeden sonra  AB; 27 ülke, 271 bölge ve toplam 493 milyon nüfustan oluşmakta olup, bölgeler arası farklılıklar daha da artmış ve bu genişleme süreciyle birlikte Bölgesel Politikalar oldukça ön plana çıkmıştır. Ayrıca, AB Mevzuatının yaklaşık ¾'ü yerel ve bölgesel düzeyde uygulanmaktadır.

AB'nin 2007-2013 dönemi için geliştirdiği yeni bölgesel politikasının hedefleri aşağıda  verilmiştir. Bu dönem için AB'nin hedef bölgelerine yapacağı tahsisat çeşitli fonlardan olmak üzere toplamı 347 milyar Avro'dur.

Hedef 1 : Uyum   GSMH AB ortalamasının 75%'nin altındaki 84 bölge, 154 milyon nüfus, tahsisat miktarı 282.8 milyar Avro 'dur. 16 bölge, 16.4 milyon nüfus çok az sınırın üstünde (phasing-out)   Hedef 2 :  Bölgesel Rekabet Edebilirlik ve İstihdam   168 bölge, 314 milyon nüfus, tahsisat miktarı 55 milyar Avro'dur. Daha önce Hedef 1 bölgesi konumundayken şimdi Hedef 2 bölgesinde yer alan 13 bölge (phasing-in), 19 milyon nüfus.   Hedef 3 : Avrupa Bölgesel İşbirliği 181.7 milyon nüfus, 13 sınır ve ulus-ötesi işbirliği bölgesi, tahsisat miktarı 8.7 milyar Avro'dur.

Detaylı bilgi için:  http://ec.europa.eu/regional_policy/policy/object/index_en.htm

Raporlar :

AB’nin 2013 Sonrası Uyum Politikası Hakkında Bilgi Notu
AB'nin Uyum Politikasına yönelik Komisyonun en son değerlendirmesi olarak 2009 yılında Ekonomik ve Sosyal Uyum Üzerine Altıncı Rapor (Sixth Progress Report on Economic and Social Cohesion Report) yayımlanmıştır. Bu raporun Türkçe özeti için lütfen tıklayınız.

 

Fasıl Kapsamında Yapılan Çalışmalar

Bu fasıl temel olarak bölgeler arasındaki sosyo-ekonomik farklılıkların azaltılmasına yönelik çalışmaları kapsadığından

doğrudan mevzuat uyumu gerektirmemektedir. Dolayısıyla kurumsal ve idari yapılanma ile ulusal mevzuata uyumu

gerekmeyen tüzüklerin uygulanmasına yönelik çalışmaları kapsadığından bu alanda bugüne kadar yapılan çalışmalar özetle şöyledir;
 
AB’nin hem bölgesel politikalarına uyumu sağlamak hem de bölgesel kalkınma alanında sağladığı katılım öncesi finansman imkanlarından faydalanmak için  AB Bölgesel İstatistik Sistemiyle uyumlu  İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasını (İBBS) oluşturmuştur. Bunlar Düzey I (12 bölge), Düzey II (26 bölge), Düzey III (81 il) bölgelerindir. Söz konusu bölgelere ilşkin detaylar 28.08.2008 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı'nda yer alamaktadır.

Merkeziyetçi yönetiminden bölgesel yönetime geçişi sağlayacak yasal çerçevenin oluşturulması amacıyla, İBBS Düzey II Bölgelerinde Kalkınma Ajanslarının kurulmasına ilişkin 5449 sayılı Kanun 2006 yılı başında çıkarılmıştır. Bu çerçevede ilk etapta Temmuz 2006'da İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajansları kurulmuş ve faaliyete geçmiştir. Kasım 2008'de 8 Kalkınma Ajansı ve Temmuz 2009’da 16 Kalkınma Ajansının kurulmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararlarının çıkmasıyla toplam 26 Düzey II Bölgesinde KA’larının kurulmasına ilişkin yasal süreç tamamlanmıştır.

Kalkınma Ajanslarına ilişkin detaylı bilgi için: http://www.dpt.gov.tr/bgyu/kalkinmaajans/ajans.html

AB katılım öncesi mali yardımlar (Katılım Öncesi Mali Araç-IPA) ile üyelikle birlikte Yapısal Araçların kullanımına yönelik olarak  programlama, proje hazırlama, izleme, değerlendirme, mali yönetim ve kontrol konularında kurumsal yapının oluşturulması ve idari kapasitenin güçlendirilmesine yönelik; programlama, idari yapılanma, merkezde ve yerelde kapasite geliştirme, mali yönetim ve kontrol alanlarında bir dizi kanun ve yönetmeliklerle hukuki düzenlemeler yapılmıştır. Türkiye üyelikle birlikte kullanılacak olan Yapısal Araçlara (Yapısal Fonlar ve Uyum Fonu) zemin hazırlayan Katılım Öncesi Mali Araç (IPA)'ın uygulanmasına yönelik idari yapıyı kurmuş ve IPA (2007-2013) dönemine ilişkin uygulama başlamıştır. IPA toplam 5 bileşenden oluşmakta olup, IPA'nın 3. (Bölgesel Kalkınma) ve 4. (İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi) bileşenleri bu fasıl kapsamında değerlendirilmektedir. 

Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Bünyesinde İlgili Daire Başkanlığı
Sektörel ve Bölgesel Politikalar Dairesi Başkanlığı
Daire Başkanı:  A. Deren DOĞAN YAVUZ
Telefon   : (312) 218 15 68 
Faks         :  (312) 218 15 81 
E-posta  : dyavuz@abgs.gov.tr

Fasıl Koordinatörü Kurum Bilgileri:
DPT MÜSTEŞARLIĞI
Müsteşar Yrd. : Ahmet YAMAN

Telefon   : (312) 294 56 18
Faks         : (312) 294 56 79 

7 No'lu "Bölgesel Gelişme, Sosyal Politika ve İstihdam" Alt Komite Toplantıları:

 28 Kasım 2000 (Brüksel)
7-8 Haziran 2001 (Ankara)
27-28 Haziran 2002 (Brüksel)
6 Temmuz 2004 (Ankara)
5 Temmuz 2005 (Brüksel)
15.02.2007 (Ankara)

28.02.2008 (Brüksel)

03.03.2009 (Ankara)

10.03.2010 (Brüksel)

Tarama Toplantıları:
Tanıtıcı Tarama Toplantısı Sunuşları (11-12 Eylül 2006)
Ayrıntılı Tarama Toplantısı Sunuşları (9-10 Ekim 2006)
Tarama Toplantılarında Avrupa Komisyonunun Sorularına Verilen Cevaplar    (PDF Format - 1,03 MB)
Tarama Raporu (AB Bakanlar Konseyi'nde görüşülmektedir.)